χειρουργική της παχυσαρκίας

χειρουργική της παχυσαρκίαςΒαριατρική είναι ο κλάδος της ιατρικής που ασχολείται με τα αίτια, πρόληψη, θεραπεία της παχυσαρκίας ενώ Βαριατρική χειρουργική ή χειρουργική της παχυσαρκίας είναι ο χειρουργικός υποκλάδος της Βαριατρικής που ασχολείται με χειρουργικές επεμβάσεις για την παχυσαρκία.

Υπάρχουν δύο είδη χειρουργείων που κάνουμε για την παχυσαρκία.

Περιοριστικού τύπου Δυσαπορροφητικού τύπου
Είναι χειρουργεία που μειώνουν τον όγκο της τροφής που προσλαμβάνει ένας άνθρωπος και τέτοια χειρουργεία είναι τα:

  • ΓΑΣΤΡΙΚΟ ΜΠΑΛΟΝΙ
  • ΓΑΣΤΡΙΚΟΣ ΔΑΚΤΥΛΙΟΣ
  • ΓΑΣΤΡΙΚΟ ΜΑΝΙΚΙ
  • ΓΑΣΤΡΙΚΗ ΠΤΥΧΩΣΗ
Είναι χειρουργεία που προκαλούν μια μόνιμη δυσαπορρόφηση της τροφής παρακάμπτοντα ένα μεγάλο τμήμα του εντέρου με αποτέλεσμα την θερμιδική και διατροφική αδρανοποίηση των τροφών. Αυτά τα χειρουργεία είναι τα BYPASS ΕΝΤΕΡΟΥ και ειδικότερα:

  • ΓΑΣΤΡΙΚΗ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗ
  • ΧΟΛΟΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΗ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗ.

Η χειρουργική της παχυσαρκίας δεν είναι η μαγική οδός στην θεραπεία της παχυσαρκίας. Μελέτες δείχνουν ότι σε μεγάλο ποσοστό των χειρουργείων στην χειρουργική της παχυσαρκίας υπάρχει ανάκτιση βάρους.

Obesity Surgery,June 2008, Volume 18, Issue 6, pp 648–651
Long-term weight regain after gastric bypass: a 5-year prospective study.
CONCLUSION: Weight regain was observed within 24 months after surgery in approximately 50% of patients. Both weight regain and surgical failure were higher in the superobese group. Studies in regard to metabolic and hormonal mechanisms underlying weight regain might elucidate the causes of this finding.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Επαναπρόσληψης βάρους παρατηρήθηκε εντός 24 μηνών μετά απο χειρουργική επέμβαση (γαστρικό by pass) σε περίπου 50% των ασθενών. Τόσο η ανάκτηση βάρους όσο και η χειρουργική αποτυχία ήταν υψηλότερες στην ομάδα πάρα πολυ μεγάλων BMI. Μελέτες σε σχέση με μεταβολικές και ορμονικές μηχανισμών που διέπουν την ανάκτηση βάρους θα μπορούσε να διαφωτίσει τα αίτια αυτού του ευρήματος.

Το κορυφαίο ζήτημα τόσο στις δίαιτες όσο και στην χειρουργική της παχυσαρκίας, είναι μην ξαναπάρουμε το βάρους που χάσαμε. Δηλ. να μην κάνουμε το φαινόμενο yo-yo.
Για να συμβεί αυτό χρειάζεται ο οργανισμός να επανέλθει στην φυσιολογική σύσταση σώματος και αυτό γίνεται μόνο με ειδικά διατροφικά μεταβολικά προγράμματα.
Συμπερασματικά, και στα χειρουργεία λοιπόν για να μην λειτουργούν ως χημική δίαιτα θα πρέπει σε όλα τα στάδια μιας προσέγγισης της χειρουργική της παχυσαρκίας ο ασθενής να βρίσκεται σε ειδική δίαιτα (ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ) για όλες τις πέριξ του χειρουργείου φάσεις (προ και μετά) αλλά και για αρκετά χρόνια μετά το χειρουργείο έτσι ώστε αυτό που θα αλλάξει να είναι όχι απλά το βάρος αλλά η σύσταση σώματος.

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ
ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΒΑΡΙΑΤΡΙΚΗ

Η χειρουργική της παχυσαρκίας είναι μια αποτελεσματική θεραπευτική επιλογή για εκείνους που πάσχουν από νοσογόνο παχυσαρκία.
Επιπλέον, έχουν μελετηθεί οι επιπτώσεις τους στην μεταβολικές και ορμονικές αλλαγές που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο αίσθημα της πείνας (την επιθυμία να αρχίσετε να τρώτε) και στον κορεσμό (η επιθυμία να σταματήσει να τρώει). Ωστόσο, δεν πληρούν όλοι οι ασθενείς με νοσογόνο παχυσαρκία τις προϋποθέσεις για χειρουργική επέμβαση.
Υπάρχουν ορισμένα κριτήρια που κάποιο άτομο πρέπει να πληρεί προκειμένου να είναι υποψήφιος για χειρουργική της παχυσαρκίας.

focus
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι υπάρχουν κίνδυνοι που εμπλέκονται στην χειρουργική της παχυσαρκίας, όπως σε κάθε άλλη χειρουργική επέμβαση. Πριν από τη λήψη μιας απόφασης για χειρουργική θεραπεία, είναι σημαντικό να συζητήσετε τους κινδύνους αυτούς με τον ιατρό σας και τον χειρουργό σας. Ενθαρρύνουμε τα άτομα να συζητήσουν τους κινδύνους αυτούς με τα μέλη της οικογένειάς τους. Επίσης θα πρέπει να ζητήσετε να σας ενημερώσουν για τις μεταβολές που θα επιφέρει στον καθημερινό τρόπο ζωής σας το χειρουργείο που θα κάνετε και τις συνθήκες τρόπου ζωής που θα πρέπει να κρατήσετε από το χειρουργείο και μετά για να είναι αποτελεσματικό και να σας φέρει το αποτέλεσμα που επιθυμείτε.

Πριν το χειρουργείο επισκεφθείτε ιατρό βαριατρικής (τον ιατρό που ασχολείται με το αδυνάτισμα) και όχι τον χειρουργική της παχυσαρκίας, κάντε έναν πλήρη έλεγχο μεταβολισμού και συζητήστε την επιλογή σας ώστε να επιβεβαιώσετε ότι το είδος του χειρουργείου που επιλέξατε σε σχέση με τις ανάγκες της υγείας σας, είναι το κατάλληλο για εσάς και με τις μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας.

Dr. Ιάκωβος Θεοδοσίου MD.DipU
Ιατρός – Διαιτολόγος

Οι επεμβάσεις στην χειρουργική της παχυσαρκίας πλέον γίνονται λαπαροσκοπικά (LAPAROSCOPIC SURGERY) αυτό πρακτικά σημαίνει μικρές τομές (χρησιμοποιώντας μικροσκοπικά όργανα και μια φωτογραφική μηχανή για να καθοδηγήσει τη χειρουργική επέμβαση), μειωμένη ουλοποίηση, ελάχιστο έως μηδαμινό πόνο, λιγότερες επιπλοκές, και ταχύτερη ανάκαμψη.


Γαστρικη παράκαμψη (Roux-en-Y)

 
χειρουργική της παχυσαρκίαςΗ γαστρική παράκαμψη είναι η πιο συχνή επέμβαση στην χειρουργική της παχυσαρκίας, για απώλειας βάρους στις Ηνωμένες Πολιτείες καθώς είναι και ο χρυσός κανόνας χειρουργικής της παχυσαρκίας.
Η χειρουργική διαδικασία χρησιμοποιεί ένα συνδυασμό περιορισμού και δυσαπορρόφηση. Ο χειρουργός δημιουργεί ένα μικρότερο στομάχι ενώ το υπολοιπο στομάχι ενώνεται και αυτό σε κάποια μικρή απόσταση πιο απομακρισμένα δίνοντας το σχήμα Υ σε αυτό το κομματι του λεπτου εντέρου.
Αυτό επιτρέπει στα τρόφιμα να παρακάμτουν ένα μεγάλο μέρος του λεπτού εντέρου, το οποίο απορροφά θερμίδες και θρεπτικές ουσίες. Το τελικό αποτέλεσμα είναι από την μια ο μικρότερος στομαχικός σάκος που κάνει τους ασθενείς να αισθάνονται χορτάτοι πιο γρήγορα και να τρώτε λιγότερο φαγητό ενώ από την άλλη ο ασθενής απορροφά λιγότερες θερμίδες επειδή το φαγητό παρακάμπτει ένα τμήμα του λεπτού εντέρου.

Οι ασθενείς χάνουν περίπου το 50-70% του υπέρβαρου.

Ακολούθως περιγράφονται μερικές από τις πιό συχνές επιπλοκές του γαστρικού by-pass:
Διαφυγή από αναστομώσεις -σημαίνει ότι γαστρεντερικό περιεχόμενο διαφεύγει από τον γαστρεντερικό σωλήνα και περνά εκτός αυτού στην ενδοκοιλιακή χώρα. Πρόκειται για σοβαρή επιπλοκή που δημιουργεί ενδοκοιλιακή λοίμωξη.
Αναστομωτικό και 12δακτυλικό έλκος -μπορεί να εμφανιστεί στο 3-20% των ασθενών με γαστρικό by-pass. Μπορεί να προκαλέσει γαστρορραγία ή διάτρηση.
Στένωση της γαστρονηστιδικής αναστόμωσης -μπορεί να εμφανιστεί στο 1-12% των περιπτώσεων ως άμεση ή απώτερη επιπλοκή.
Ατροφία και αλλοιώσεις γαστρικού βλεννογόνου
Χολολιθίαση -η χοληδόχος κύστη γίνεται υποτονική λόγω της απουσίας τροφής στο 12δάκτυλο, με αποτέλεσμα τη συχνή δημιουργία λίθων.
Εσωτερικές κήλες και συμφίσεις -οι κήλες αυτές είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες γιατί μπορεί να προκαλέσουν στραγγαλισμό και νέκρωση του εντέρου ενώ οι ενδοκοιλιακές συμφύσεις μπορεί επίσης να προκαλέσουν επεισόδια εντερικής απόφραξης (ειλεού).
Μεταβολικές διαταραχές, σύνδρομο dumping, αναιμία και οστεοπόρωση -η ταχεία διέλευση της τροφής στο έντερο, διεγείρει την έκκριση εντεροορμονών και ινσουλίνης και προκαλεί επεισόδια αδιαθεσίας, διάρροιας και υπογλυκαιμίας μετά το γεύμα (dumping).
Η δυσαπορρόφηση σιδήρου και βιταμίνης B12 μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αναιμία ενώ η δυσαπορρόφηση ασβεστίου δευτεροπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό και οστεοπόρωση.
Έντονη δυσοσμία κοπράνων -λόγω της μεγάλης δυσαπορρόφησης.


Χολοπαγκρεατική παράκαμψη

 
χειρουργική της παχυσαρκίαςΗ χολοπαγκρεατική παράκαμψη είναι μια παραλλαγή της γαστρικής παράκαμψης που περιλαμβάνει την παράκαμψη πολύ μεγαλύτερο μήκος του λεπτού εντέρου. Αυτή η επέμβαση στην χειρουργική της παχυσαρκίας, αναπτύχθηκε αρχικά για την πιο σοβαρή παχυσαρκία.
Η χολοπαγκρεατική παράκαμψη είναι η πλέον αποτελεσματική βαριατρική επέμβαση με απώλεια βάρους που φτάνει το 80-90% του πλεονάζοντος υπέρβαρου. Έχει όμως και το μεγαλύτερο ποσοστό μεταβολικών επιπλοκών, όπως οστεομαλακία, αναιμία, ηπατοπάθεια, διαταραχές των ηλεκτρολυτών και πρωτεϊνική υποθρεψία λόγω της πολύ βραχείας κοινής έλικας. Πολύ ενοχλητικές παρενέργειες της επέμβασης είναι οι συχνές διάρροιες, οι εντερικοί κολικοί και η εξαιρετική κακοσμία των κοπράνων.

Η χολοπαγκρεατική παράκαμψη είναι μη αναστρέψιμη επέμβαση και αντενδείκνυται απόλυτα όταν προϋπάρχει νεφρική ή ηπατική νόσος (χρόνια ηπατίτιδα ή κίρρωση).


Γαστρικο μανίκι

 
χειρουργική της παχυσαρκίαςΤο γαστρικό μανίκι είναι μια από τις νεότερες χειρουργικές επεμβάσεις στην χειρουργική της παχυσαρκίας. Η χειρουργική επέμβαση κάνει το στομάχι μικρότερο, ώστε τα άτομα να αισθάνονται πλήρεις πιο γρήγορα και με μικρότερη ποσότητα τροφής. Σε αυτήν την χειρουργική περισσότερο από το ήμισυ του στομάχου αφαιρείται, αφήνοντας ένα στενό κατακόρυφο σωλήνα, που είναι περίπου το μέγεθος μιας μπανάνας.

Ο περιορισμός της χωρητικότητας του στομάχου επιτυγχάνεται με πραγματική σμίκρυνση του οργάνου χωρίς τεχνητές στενώσεις ή εμφύτευση ξένων υλικών (δακτύλιοι, πλέγματα).
Με τον τρόπο αυτό αποφεύγονται επιπλοκές που προκαλούνται από την εμφύτευση ξένων υλικών (λοιμώξεις, διατρήσεις, συρίγγια, μετανάστευση εμφυτευμάτων). Επειδή ένα μέρος του στομάχου αφαιρείτε, η διαδικασία αυτή δεν είναι αναστρέψιμη.

Η επέμβαση καταστέλλει άμεσα την όρεξη γιατί διακόπτει τη νευροορμονική επικοινωνία του στομάχου με τον εγκέφαλο. Το γαστρικό μανίκι καταστέλλει την Γκρελίνη μια ορμόνη που συμβάλλει στην απώλεια βάρους και βοηθά περισσότερο από οτιδήποτε άλλο στην αλλαγή της διατροφικής συμπεριφοράς (η Γκρελίνη είναι η σπουδαιότερη ορεξιογόνος νευροορμόνη). Έρευνες έδειξαν ότι αυτή η χειρουργική επέμβαση προκαλεί ευνοϊκές αλλαγές στις ορμόνες του εντέρου που καταστέλλουν την πείνα, μειώνουν την όρεξη και τη βελτίωση του κορεσμού.
Μετά την επέμβαση ο ασθενής θα πρέπει να κάνουν τη διά βίου αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες που περιλαμβάνουν την κατανάλωση μικρότερες μερίδες.

Οι ασθενείς χάνουν περίπου το 60% του υπέρβαρου.

Μερικές φορές αυτή η χειρουργική επέμβαση γίνεται ως το πρώτο βήμα πριν από την χολοπαγκρεατική παράκαμψη εάν ο ασθενής χρειάζεται να χάσει ένα σημαντικά μεγάλο ποσό βάρους.


Γαστρικός δακτύλιος

 
χειρουργική της παχυσαρκίαςΜια παλιά μέθοδος στην χειρουργική της παχυσαρκίας. Με την τοποθέτηση ενός δακτύλιου σιλικόνης (γαστρικός λαπαροσκοπικός δακτύλιος) μεταβάλλεται το σχήμα του στομάχου και μετατρέπεται σαν μια κλεψύδρα.
Δημιουργείτε δηλαδή ένα εικονικό μικρότερο στομάχι που πρακτικά είναι το πάνω μέρος της κλεψύδρας. Ο γαστρικός δακτύλιος (λαπαροσκοπικός) προκαλεί απώλεια βάρους από την μείωση της χωρητικότητας του στομάχου είναι δηλαδή μια περιοριστική τεχνική.

Ο νέος μικρός στομαχικός σάκος περιορίζει τόσο την ποσότητα της τροφής ενώ επιβραδύνει και την κυκλοφορία των τροφίμων για την προώθηση μειώνοντας το αίσθημα της πείνας και ο ασθενής νιώθει ικανοποιημένος. Η ζώνη μπορεί να προσαρμοστεί στις περιοδικές συναντήσεις γραφείο για να ανταποκρίνονται στις ατομικές ανάγκες, όπως το βάρος χάνεται.

Η απώλεια βάρους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συμόρφωση του ασθενούς με συγκεκριμένους διαιτητικούς κανόνες. Η επέμβαση περιορίζει την ποσότητα τροφής ανά γεύμα, αλλά δεν λύνει από μόνη της το πρόβλημα της βουλιμίας. Ρευστές και μαλακές τροφές που περιέχουν μεγάλες ποσότητες λίπους ή ζάχαρης (πχ τσιπς, ξηροί καρποί, κρέμες, χυμοί, σοκολάτα, μπισκότα, παγωτά κλπ) υπερκαταναλώνονται χωρίς να δημιουργούν κορεσμό. Η τακτική κατανάλωση τέτοιων τροφίμων αποτελεί τον σοβαρότερο κίνδυνο αποτυχίας της επέμβασης και ανάκτησης βάρους (soft calorie syndrome).

Με το δακτύλιο η συνήθης απώλεια βάρους είναι περίπου στο 45-55% του υπέρβαρου.

Η υπερβολική σύσφιξη του δακτυλίου με σκοπό την επιτάχυνση απώλειας βάρους δεν συνιστάται, γιατί δημιουργεί σοβαρές επιπλοκές.

focus
1. Να έχετε πάντα στο μυαλό σας ότι η παχυσαρκία είναι ασθένεια και θεραπεύεται.

2. Πριν προβείτε στην χειρουργική της παχυσαρκίας, υποχρεούστε να έχετε κάνει προσπάθειες για επίλυση με άλλα μη χειρουργικά μέσα. Ο λόγος είναι η βιολογική επιβάρυνση του οργανισμού του παχύσαρκου ασθενή στο να υποστεί ένα χειρουργείο.
Σκεφτείτε αν οι προσπάθειες που κάνατε στο παρελθόν ήταν υπό ιατρική καθοδήγηση ή ήταν προσπάθειες περιοδικού, φίλου/ης ή μιας εταιρίας που σας έφερνε φαγητά στο σπίτι ή στο γραφείο.
Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι δεν έχετε κάνει καμία προσπάθεια.

3. Για να έχει αποτέλεσμα η χειρουργική της παχυσαρκίας, εκτός από την ειδική διατροφή της μετεγχειρητικής φάσης και ανάλογα με το χειρουργείο θα πρέπει να είστε για πολλούς μήνες σε ειδική διαιτητική αγωγή και παρακολούθηση, για να μην χάσετε την μυϊκή σας μάζα με αποτέλεσμα παρότι χάνεται κιλά να αυξάνεται το ποσοστό λίπους του οργανισμού σας ή να σας κάνει plateau και να σταματήσει κάθε απώλεια βάρους και λίπους.

4. Να γίνεται πλήρες έλεγχος μεταβολισμού και σύστασης σώματος ώστε να σχεδιάσουμε την θεραπευτική αγωγή και να μπορούμε να κάνουμε συνεχή συγκρίσεις, στην δράση και τα αποτελέσματα.

5. Να γνωρίζεται ότι στην διαιτολογική προσέγγιση δεν πρέπει να υπάρχει πείνα και αν υπάρξει αυτή θα πρέπει να ελέγχεται από τον ειδικό για ειδικές παρεμβάσεις και την εξάλειψη της.

Dr. Ιάκωβος Θεοδοσίου MD.DipU
Ιατρός – Διαιτολόγος

more info on …
– Bariatric surgery versus non-surgical treatment for obesity: a systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials
– U.S. Department of Health and Human Services

χειρουργική της παχυσαρκίας